HỎI ĐÁP NHA KHOA

Nụ Cười Mới, Cuộc Sống Mới!

I – Tìm hiểu lý do tại sao nên bỏ thuốc lá?

Hút thuốc lá không những ảnh hưởng đến phổi và tim, mà ảnh hưởng cả ruột. Vì thế bạn bỏ thuốc khi bị rối loạn đường tiêu hóa sẽ giúp triệu chứng biến mất.

Ngoài ra, hàng năm khoảng nửa triệu người Bắc Mỹ chết vì các bệnh có liên quan tới thuốc lá, chiếm tỉ lệ 20% trường hợp tử vong.

Hút thuốc gây ung thư phổi. Nhưng bạn có biết người hút thuốc dễ mắc bệnh tim cao gấp hai lần người không hút không?

Những tác động lâu dài ít được biết đến hơn của hút thuốc là HDL tức cholesterol “tốt” bị hạ thấp, và hủy hoại lớp lót trong của thành mạch máu, dẫn đến việc xuất hiện các mảng xơ vữa trong động mạch.

Tại sao nên bỏ thuốc láNgười hút thuốc có thể mắc rất nhiều bệnh nguy hiểm ngoài.

Ngoài nâng cao nguy cơ ung thư phổi và bệnh tim ra, hút thuốc có thể dẫn tới đột quị, bệnh mạch máu ngoại biên, và nhiều ung thư khác.

Thỉnh thoảng được hút một điếu xì gà ngon hay rít ống tẩu thích quá phải không? Hãy quên đi, vì xì gà cũng không tốt cho ruột.

Khi hút xì gà, người hút nhận được lá thuốc, chất gắn kết, và giấy gói, tất cả đều làm từ thuốc lá phơi khô và lên men.

Giống thuốc lá trong điếu thuốc, xì gà cháy thải ra trên 4000 hóa chất, trong đó 43 loại là gây ung thư, trong số đó có nhiều loại ung thư liên quan đến tiêu hóa.

Người hút xì gà có tỉ lệ tử vong cao hơn người không hút thuốc do chủ yếu là bị bệnh liên quan tới     thuốc lá, mặc dù không cao bằng người hút thuốc lá.

Tuy nhiên, khi hấp thu nicôtin qua miệng, người hút xì gà, ống tẩu, cũng như người dùng thuốc lá nhai hay thuốc lá bột, đều có nguy cơ bị ung thư thanh quản, miệng, và thực quản rất cao.

Người hút xì gà, ống tẩu cũng có tỉ lệ tử vong cao hơn người không hút thuốc do bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính và ung thư phổi. Vì thế dù đó là xì gà, thuốc lá, hay cả thuốc lá nhai (hít), nên cân nhắc những ích lợi sau đây khi bỏ thuốc:

  • Tiêu hóa và khẩu vị được cải thiện.
  • Nguy cơ bệnh tim giảm.
  • Nguy cơ ung thư (gồm ung thư phổi, thực quản, miệng, cổ họng, tụy, thận, bàng quang, và cổ tử cung).
  • Nhịp tim và huyết áp hạ thấp.
  • Nguy cơ bệnh phổi giảm (viêm phế quản, khí phế thủng).
  • Thư giãn các mạch máu.
  • Răng tốt hơn.
  • Ít nếp nhăn hơn

Năm 1989, Tổng hội các nhà phẫu thuật Hoa Kỳ đưa ra báo cáo liệt kê 43 chất gây ung thư có trong khói thuốc lá. Cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế (IARC) phân loại chúng như sau:

– Nhóm 1A- gây ung thư ở người: Khói thuốc lá 2-Naphthylamine, Sản phẩm thuốc lá, không khói Nickel 4-Aminobiphenyl Polonium Benzene Polonium-210 (radon)    Cadmium Vinyl chloride Chromium

– Nhóm 2A- các chất có nhiều khả năng gây ung thư cho người Acrylonitrile Dibenz[a,h]anthracene Benzo [a]anthracene Formaldehyde Benzo[a]pyrene N-Nitrosodiethylamine 1,3-Butadiene N-Nitrosodimethlamine

– Nhóm 2B – các chất có thể gây ung thư cho người Acetaldehyde Dibenza[a,j]acridine Benzo[b]fluoranthene 7H-Dibenz[c,g]carbazole Benzo[j]fluoranthene Dibenzo[a,l]pyrene Benzo[k]fluoranthene 1,1-Dimethylhydrazine Dibenz[a,h]acridine Hydrazine    Indeno-2,3-c[d]pyrene N-Nitrosmethylethylamine Chì N-Nitrosomorpholine 5-Methylchrysene N-Nitrosopyrrolidine 4-(Methylnitrosamine)-2-(3-Quinoline pyridyl)-1-butanene (NNK) Ortho-toluidine 2-Nitropropane Urethane (ethyl carbanate) N-Nitrosodiethanolamine

– Nhóm 3 – không được phân loại là chất gây ung thư cho người (thiếu bằng chứng) Chrysene N-Nitrosoanabasine (NAB) Crotonaldehyde N-Nitrosoanatabine (NAT) 

II – Cách bỏ thuốc lá 

Không phải mọi người đều có thể bỏ thuốc “dứt khoát” mặc dù đó là chiến lược thành công của nhiều người. (Một số người bỏ thuốc dứt khoát nói rằng để gói thuốc lá trong tầm tay làm giảm đi sự lo âu.)

Triệu chứng cai nghiện nicôtin bắt đầu trong vòng vài giờ và lên tới cao điểm từ 24- 48 giờ sau khi ngưng hút. Cảm thấy lo âu, bực dọc, thù địch, khó chịu, mất ngủ, và giận dữ. Vì những lý do này, nhiều người hút thuốc chuyển sang các chương trình ngừng hút thuốc lá như sau:

1. Tư vấn hành vi

Tư vấn hành vi, hoặc là theo nhóm hoặc cá nhân, có thể làm tăng tỉ lệ kiêng thuốc từ 20-25%. Phương pháp ngừng hút thuốc này có mục đích thay đổi quá trình tâm lý của hút thuốc, củng cố ích lợi của việc không hút thuốc, và dạy các kỹ năng để giúp người hút thuốc tránh được sự thôi    thúc hút lại.

2. Kẹo nicôtin

Kẹo nicôtin (Nicorette) có bán ở các hiệu thuốc. Nó như một phụ tá giúp bỏ hút thuốc bằng cách giảm đi sự thèm nicôtin và các triệu chứng cai thuốc.

Kẹo nicôtin giúp cai nicotin bằng cách giúp giảm dần liều dùng cho đến khi ngừng dùng hoàn toàn, một quá trình thường mất khoảng 12 tuần.

Cách bỏ thuốc láĂn kẹo nicotin có thể giảm cơn thèm thuốc lá.

Bất tiện duy nhất của phương pháp này là nó đáp ứng sự nghiện hút. (Khi thấy thèm hút thì ngậm kẹo có nicôtin.)

3. Miếng dán nicôtin

Nicôtin thấm qua da, hay là “miếng dán” (Habitrol, Nicoderm, Nicotrol) tăng gấp đôi tỉ lệ cử thuốc ở những người từng nghiện thuốc.

Hầu hết các nhãn hiệu này đều có bán ở quầy thuốc. Mỗi buổi sáng, dán một miếng dán mới vào một vùng khác nhau ở chỗ da khô, sạch, không có lông và để cả ngày.

Một số miếng dán hết công dụng sau 24 giờ đồng hồ. Tuy nhiên, nguồn cung cấp nicôtin liên tục cho dòng máu đôi khi có thể gây ra ảo giác khó chịu. Có thể cảm thấy hơi bị ngứa, nóng rát, hay bị kích thích ở chỗ miếng dán khi lần đầu tiên dùng nó.

Miếng dán nicôtin có hiệu quả tốt nhất khi dùng ít nhất từ 7 -12 tuần, với sự giảm dần về nicôtin. Nhiều người nghiện thuốc thấy nó có hiệu quả vì giúp họ xử lý được sự nghiện thuốc về mặt tâm lý trước khi buộc phải xử lý các triệu chứng thực thể của sự cai nghiện.

4. Ống hít nicôtin

Ống hít nicôtin (Nicotrol Inhaler) cung cấp nicôtin qua đường miệng bằng sự hít vào từ một ống nhựa. Tỉ lệ thành công của nó là     khoảng 28%, tương tự như của kẹo nicôtin. Ở Mỹ nó chỉ được bán theo toa thuốc và ở Canada chỉ mới bắt đầu xuất hiện mà thôi.

Cách bỏ thuốc lá bằng ống nicotineSử dụng ống nicotin có tác dụng giống kẹo nicotin trong việc cai thuốc lá.

Giống kẹo nicôtin, ống hít bắt chước hành vi hút thuốc bằng cách phản ứng lại từng cơn thèm thuốc, một đặc điểm vừa có hại vừa có lợi cho người nghiện thuốc muốn khắc phục các triệu chứng thực thể của việc cai thuốc. Ống hít nicôtin chỉ nên dùng trong thời gian 12 tuần.

5. Ống xịt nicôtin qua mũi

Giống kẹo nicôtin và miếng dán nicôtin, ống xịt mũi giảm cơn thèm và các triệu chứng cai thuốc, giúp người nghiện giảm dần dần.

Một lần xịt cung cấp khoảng 1mg nicôtin. Trong ba thử nghiệm lâm sàng ở 730 bệnh nhân, 31-35% người không hút thuốc trong sáu tháng.

Điều này so với trung bình 12-15% người nghiện có thể bỏ không cần sự trợ giúp các ống xịt nicôtin. Ống xịt mũi tiện lợi hơn so với kẹo và miếng dán ở chỗ nicôtin nhanh chóng được hấp thu qua niêm mạc mũi, tạo cảm giác thoải mái giống như hút thuốc thật; và tác dụng ngay lập tức của nó cộng với kế hoạch liều dùng linh hoạt sẽ có lợi cho người nghiện nặng.

Vì nicôtin vào máu quá nhanh, nên ống xịt mũi thực sự có khả năng gây nghiện lớn hơn kẹo và miếng dán vốn có tác dụng chậm hơn.

6. Các liệu pháp thay thế

Thôi miên, thiền, và châm cứu đã giúp một số người nghiện bỏ thuốc.

Trong trường hợp dùng thôi miên và thiền, các buổi điều trị có thể là làm riêng hoặc theo nhóm của chương trình cai nghiện thuốc lá.

7. Thuốc giúp bỏ thuốc lá

Thuốc bupropion (Zyban) giờ đây đã có bán, và là một lựa chọn cho người đã dùng liệu pháp thay thế nicôtin nhưng không thành công.

Trước đây được kê đơn làm thuốc chống trầm cảm, tác dụng của bupropion trong cai nghiện thuốc lá khám phá rất tình cờ; các nhà nghiên cứu biết rằng người nghiện thuốc khi bỏ thuốc thường hay bị trầm cảm, và vì thế họ bắt đầu thí nghiệm với loại thuốc này như một cách chống trầm cảm, chứ không phải nghiện thuốc lá.

Cai nghiện thuốc lá bằng thuốcThuốc bupropion (Zyban) hỗ trợ làm cai nghiện thuốc lá.

Bupropion giảm các triệu chứng cai nghiện và có thể dùng kết hợp với liệu pháp thay thế nicôtin. Các nhà nghiên cứu cho rằng bupropion tác động trực tiếp trong não do phá vỡ tác dụng gây nghiện của nicôtin bằng cách tác động đến các chất dẫn truyền thần kinh tương tự ở trong não, như dopamine chẳng hạn.

Khía cạnh thú vị của các thuốc gây nghiện, như nicọtin và cocain, là đã tiết ra chất dopamine. Hút thuốc làm não tràn ngập chất dopamine.

Tập san Y khoa New England đăng tải kết quả của một nghiên cứu hơn 600 người hút thuốc dùng bupropion.

Vào cuối đợt điều trị, 44% những người dùng liều thuốc cao nhất (300 mg) không hút nữa, so với 19% của nhóm dùng giả dược.

Vào cuối năm, 23% trong số người dùng liều thuốc 300mg và 12% của nhóm dùng giả dược vẫn không hút thuốc.

Dùng Zyban với liệu pháp thay thế nicôtin có vẻ cải tiến tỉ lệ bỏ thuốc nhiều hơn một chút. Tỉ lệ bỏ thuốc sau bốn tuần theo nghiên cứu là 23% đối với nhóm dùng giả dược, 36% đối với nhóm dùng miếng dán nicotine, 49% đối    với nhóm dùng thuốc Zyban, và 58% đối với nhóm dùng thuốc zyban kết hợp với miếng dán nicôtin.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *